Miidiyaa walabaa jechuun akkami ?

Miidiyaa walabaa jechuun akkami?

Hunda dura nageenni haa dursu akkam nagaya jirtuu cufti keessanuu?

Kanatti aansee  waa’ee Gaazexaatii fii Gaazexeessaa irratti dhimma xiqqoo takka jechuu barbaada kanarratti immoo  hundi keessanuu akka na hubattan Abdii qaba.

Akkuma beekkamu akkaataan Miidiyaan kumuu itti gulaaleffamu  beekkamaadha kana jechuun kiyya, miidiyaan kumu akkaataa itti hundeeffamee fii waan irratti hundeeffame/ kaayoo hundeeffameef san calaqqisiisuu irratti  xiyyeefatuudhaan gulaaleffama. Miidiyaa hunduu  Toora ufii irra deemu qaba fakkeennaf:

Miidiyaa Mootummaa.

Miidiyaa Garee Mormituu fii

Miidiyaa Walabaati.

Warreen kunni Sadiinuu  akkaataan isaan ittiin gulaaleffaman  gara gara. Fakkeennaf ka mootummaa yoo fudhannee, waan gaggaarii waan mootummaa bulchaa jiruu san leellesuu fii hujiin motummaan dalagaa jiru  sun gunna biyyattii fidaa akka jiru irratti fuulleffatee gulaaleffama.

Miidiyaa garee Mormituu immoo: gareen amma biyya bulchaa jiru  mirga hawaasa biyyattii akka miidhee fii erga angoo qabatee waan gaarii biyyatti hujee kan hin beeyne akkasumas  biyyattii gara kufaatiititti geessa akka jiru kanaafuu hawaasni mootummaa kana akka uf irraa kuffisuuf  hawaasa kakaasuu irratti xiyyeefachuun gulaaleffama.

Miidiyaan walabaa immoo: ilaalcha kana lachuu irraa bilisa ta’ee waan argame qofa bifa qabatamaatiin dabarsuu, waan gareen lamaan waliin waaman irra bilisa ta’uun wan jiru cufaa odoo irraa hin hir’isinii fii ittis hin eda’in ammas waanni mootummaan hawaasarraa dhoyse yoo jiraatee qoratee bira gayee Hawaasaaf gadi baasuu walumaa galatti waan lafa irratti argame  qofarratti hundaayuun  hawaasaaf gabaasa. Kana jechuun kiyya fakkeennaaf  gareeleen mormituu kan Oromoo biyya keessaa fii alas ni jiru isaan kunniin gulaala miidiyaa isaanii akka siyaasaa isaanii waliin deemutti gulaaluu ni danda’an , miidiyaa mormaa waan jedhamuuf jecha.

Garuu miidiyaa Oromoo kan walabaa tokko yoo jiraate  fakkeennaf  jechoota ( Naafxanyaa, wayyaanee, Sha’abiyaa, shororkeessitoota) jedhutti dhimma bayuun isa irra hin jiru  garuu bifa gaafii fii deebiitiin / yaada kennachuu irratti abbaan fedhe jechoota kanatti dhimma bayuu ni dan da’a  gulaalessaanis jechoota kanneen keessaa muree hambisuu hin danda’u, yoo jechoonni kunniin gaarii miti jedhee keessaa mure  Miidiyichi ulaagaa miidiyaa walabaa ta’uu hin guunne.

Ar’aaf asuma irratti dhaaba abbaan waa’ee miidiyaa ilaalchisee gaafii na gaachuu feetan  yeroo kamuu na qunnamuu ni dandeettan galatoomaa.